Konferencja - „Świadkowie i świadectwa zbrodni katyńskiej”
18 września 2026 roku w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie odbyła się III Międzynarodowa Konferencja - „Świadkowie i świadectwa Zbrodni Katyńskiej”. Organizatorami konferencji było Muzeum Katyńskie w Warszawie oraz Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie.
Na zaproszenie organizatorów w konferencji wzięła udział Małgorzata Włodek - Wiceprezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.” z siedzibą w Katowicach oraz członkowie Warszawskiego Oddziału naszego stowarzyszenia.
W konferencji wzięli udział m.in. reprezentanci Federacji Rodzin Katyńskich oraz Stowarzyszenia „Memoriał”.
Sympodium zgromadziło historyków, archiwistów, przedstawicieli służb mundurowych oraz duchowieństwa, wokół priorytetowej kwestii: jak na przestrzeni ponad 86 lat od zbrodni, dokumentowano, opowiadano oraz zakłamywano prawdę o tragedii polskich jeńców wojennych, zamordowanych wiosną 1940 roku przez funkcjonariuszy NKWD na polecenie najwyższego kierownictwa Związku Sowieckiego.
Celem konferencji było przedstawienie Zbrodni Katyńskiej nie tylko jako wydarzenia historycznego z 1940 roku, lecz jako długiego procesu, walki o zachowanie świadectw, dostępu do nich oraz ich właściwą interpretację. W obradach wzięli udział m.in. przedstawiciele Federacji Rodzin Katyńskich oraz Stowarzyszenia Memoriał.
Wygłoszone podczas konferencji naukowe referaty skupiały się na mechanizmach kształtowania i zakłamywaniu pamięci zbiorowej. Prelegenci analizowali aparat propagandowy - „Siła propagandy, czy propaganda siły?” oraz skomplikowane położenie Zbrodni Katyńskiej w powojennym porządku politycznym oraz prawnym - „Norymberga - trybunał dla pokonanych, nie zwycięzców”.
Referat „,Katyń - semantyka historyczna słowa na tle epoki represji i kłamstwa 1944–1989” ukazał, w jaki sposób samo słowo stawało się celem cenzury i kontroli kompleksowej. Zwrócono także uwagę na problem utrudnionego dostępu do źródeł w wystąpieniu - „Aresztowane archiwa” oraz na rolę materiałów fotograficznych, filmowych czy plakatów w kształtowaniu społecznego przekazu.
Wydarzenie zakończyło się ożywioną dyskusją, w której wybrzmiała wspólna refleksja nad koniecznością stałego pielęgnowania szacunku dla Ofiar zbrodni, tak aby symboliczne „guziki” z wiersza autorstwa Zbigniewa Herberta, nie pozostały - „jedynym pomnikiem na ich grobie”.
FOTO: OSRP_1939 / MK_Warszawa
